my vector image Layer 1

BEES-BUILD

Weetjes over bijen

Mobirise
Layer 1

Biodiversiteit

Biodiversiteit, een woordje dat we vaak horen de laatste jaren, al dan niet met link naar de klimaatproblematiek.
Wat is biodiversiteit, waarom is het zo belangrijk?

Layer 1

Drachtplanten

Pellentesque habitant felis morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis netus egestas.

Layer 1

De bij

Pellentesque habitant felis morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis netus egestas.

Layer 1

Honing

Wat is honing, hoe maken onze bijen honing en waarom? Zijn er verschillen in smaak en kleur? Hoe oogsten we en behandelen we onze honing?

Layer 1

Klimaat

Pellentesque habitant felis morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis netus egestas.

Layer 1

De solitaire bij

Pellentesque habitant felis morbi tristique senectus et netus et malesuada fames ac turpis netus egestas.

Dossier Biodiversiteit

Biodiversiteit, een woordje dat we vaak horen de laatste jaren, al dan niet met link naar de klimaatproblematiek.
Wat is biodiversiteit, waarom is het zo belangrijk, wat is het probleem en vooral wat kunnen we doen (ivm de bijen). In dit dossiertje wat meer uitleg.

Biodiversiteit verwijst naar alle levensvormen die terug te vinden zijn op aarde :
-Alle levende soorten (planten, dieren, schimmels, micro-organismen en uiteraard ook de mens)
-Hun genen die garant staan voor de diversiteit binnen de soorten
-Hun ecosystemen, dit is de manier waarop levende organismen integreren met hun omgeving, zoals bossen, woestijnen, vochtige gebieden, koraalriffen enz.. (1)

Biodiversiteit is een onmetelijke bron van rijkdom. Minstens 15 miljoen soorten leven op onze aarde, sommige biologen spreken zelf over 40 miljoen soorten.

Maar deze biodiversiteit staat zwaar onder druk. Zeker hier in onze contreien maar ook wereldwijd zien we onze biodiversiteit afnemen en dat heeft gevolgen. Het biodiversiteitspanel van de Verenigde Naties concludeerde verleden jaar dat de natuur wereldwijd in een ongekend tempo achteruit gaat en sommigen rapporten spreken zelf over de zesde massale uitsterving sinds 500 miljoen jaar (2).  

De redenen van deze achteruitgang zijn gekend :

-landgebruik, versnippering van de woongebieden, habitatverlies
-klimaatverandering en de daarmee gepaarde hitte en droogtestress
-milieuverontreiniging waaronder vervuiling van meststoffen en pesticides
-overexploitatie en het niet duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen
-uitheemse invasieve soorten
-gewapende conflicten
-overbevolking

En zoals je kan zien zijn al deze factoren het resultaat van menselijke activiteiten, menselijke activiteiten die een ingrijpende impact hebben op de ecosystemen. Deze ecosystemen leveren zowel goederen als diensten, de zogenaamde ecosysteemdiensten (denk dan aan fotosynthese, regulatie van klimaat en water enz..) Deze ecosystemendiensten zijn cruciaal voor onze menselijke activiteiten, ons welzijn en het voortbestaan van onze planeet. 

Bees-build

De voorzitter van het biodiversiteitspanel van de VN zegt het volgende :
In elke regio, met uitzondering van enkele positieve voorbeelden, gaan de biodiversiteit en de capaciteit van de natuur om bij te dragen tot het welzijn van de mens, achteruit of teniet. Sommige onderzoeken spreken over 60% verlies van onze biodiversiteit en de overige 40 % staat zwaar onder druk. De natuur en de biodiversiteit zijn de hoekstenen van ons voedingssysteem, van ons water en van onze energie (3).
Er is dus reden tot paniek en waarschijnlijk, zonder moeilijke onderzoeken en verslagen, hebben jullie in de zomer ook gemerkt dat er nog amper insecten op de voorruit van de wagen kleven, tastbaar dus, heel tastbaar… !!

Wat kunnen we doen is dus de volgende vraag. Veel ligt natuurlijk in de handen van onze overheden. Maar als individu kunnen we ook een steentje bijdragen. Vandaar dit dossiertje. Want onze bij wordt zwaar belaagd door dit alles. En de bijen zijn essentieel in onze wereld daar ze onze planten bestuiven..  

Bees-build Bees-build

Als imker onderzoek ik regelmatig het drachtgebied van mijn bijen. Met drachtgebied bedoel ik het gebied waar onze bijen voeding halen (foerageren noemen ze dat ). Nu mag ik niet klagen, onze kasten staan vlakbij natuurgebied maar toch. Verleden jaar door het koude voorjaar en in augustus door de hitte hadden onze bijen honger. Dat bijen het moeilijk hebben in de winter is gekend, dat bijen in de zomer honger hebben is vrij onrustwekkend.

Nu worden onze honingbijen goed ondersteund, dankzij de imkers. Maar de honingbij vormt maar 25% van het bijenbestand. De overige bijen zijn solitaire bijen. Deze leven niet in groep en maken geen honing maar zijn even essentieel voor onze bestuiving. Wisten jullie dat sommige bloemen afhangen van 1 soort bij. Als deze bij verdwijnt, verdwijnt ook de bloem of omgekeerd. Maar deze grote groep kan dus niet worden bijgevoederd zoals de honingbij.. met alle gevolgen van dien.  

Dus aanbod van voeding is een probleem en dat kunnen we opvangen door te zaaien en te planten. Biobollen voor het voorjaar, wilde bloemenweide voor de zomer, hagen die voedsel voorzien, bomen (zoals linde) allemaal beter dan gazon en buxus… sommige tuinen zijn woestijnen… staan we daar bij stil.

Laat je tuin ook verwilderen of toch delen er van. De schatten van moeder natuur komen dan zo aangewaaid. Verleden jaar in onze tuin een nieuw soort klaver en akkerbloemen, zomaar gekregen van de wind en de vogeltjes, hoe zalig is dat !!!
In een volgend dossier zal ik het hebben over drachtplanten maar indien er vragen zijn stuur me maar een berichtje. Bees-build zal ook tegen volgende maand zaad hebben voor wilde bloemenweides.
Info volgt nog.

Tweede probleem : het acuut gebrek aan nestplaatsen. Onze honingbij zou in Vlaanderen amper overleven zonder imker door een gebrek aan nestplaatsen. En dat is ook zo voor de solitaire bij. De solitaire bij nest in de grond of in dood materiaal zoals hout en stengels. Of in spleten van muren. En ook hier kunnen we helpen. Een bijenhotel bv (maar geen goedkoop ding uit een tuinwinkel) of plaatsen in je tuin waar de bijen in de grond kunnen nesten zijn essentieel in een goede tuin. Een bijenhotel kan je perfect zelf maken.
Hoe bouw ik een bijenhotel.pdf
En verhard de grond niet tussen je tegels of zorg dat er zanderige plekken zijn. In combinatie met een bijenhotel is dit de ideale manier om de bij te ondersteunen.

3de probleem voor de bij is ons gifgebruik.. overheid moet hier beslissingen in nemen maar ook wij als particulier kunnen het gif bannen uit onze tuinen. Gebruik warm water tegen onkruid, of je handen (trouwens onkruid bestaat niet, alles heeft een functie maar je weet wat ik bedoel). Voor je moestuin gebruik je de natuur tegen de belagers zoals bloemen tegen luizen of parasieten. Het kan perfect en het werkt nog ook. En vooral koop bio zaad en bio bollen, deze zijn niet behandeld en vormen dus geen gevaar want onze insecten zijn zo gevoelig voor al die chemische brol, gebruik het niet !!!!  

Alle kleine beetjes helpen, zeker als miljoenen mensen dit doen 😊 dus plant, zaai, laat groeien, zorg voor nestplaatsen en gebruik geen gif… Het is al 5 over 12 maar een klok kan worden terug gedraaid…

Dossier Drachtplanten

Dossier De bij

Dossier Honing

Wat is honing, hoe maken onze bijen honing en waarom? Zijn er verschillen in smaak en kleur? Hoe oogsten we en behandelen we onze honing? In dit dossier meer info over de productie en de eigenschappen van dit vloeibaar goud.

Honing vormt de voedselvoorraad van onze bijen en larven. Ze halen de grondstof bij de bloemen of bij de bladluizen (honingdauw) .
Bloemen scheiden een zoete vloeistof af via de nectariën, de nectar. De bloemen lokken onze bijen die de nectar verzamelen via de zuigslurf. De bloemen en bijen zijn afhankelijk van elkaar. Bijen hebben de nectar nodig maar de bloemen hebben de bijen nodig voor de bevruchting. Dit is wat we noemen een perfecte win-winsituatie.

Honingdauw is een suikerhoudend afscheidingsproduct van bladluizen. In bosrijke omgeving met weinig bloemen is het daar dat onze bijen hun grondstof oogsten voor honing. Bladhoning kan je bij ons ook vinden tijdens hele warme periodes. Dan scheiden de bloemen minder nectar af en gaan de bijen zoetstof halen bij de bladluizen.

Via de zuigslurf worden enzymen aan de nectar toegevoegd afkomstig van de voedselsapklieren . Het omzetten van de nectar (of honingdauw) begint dus reeds van in de honingmaag van de bij maar bevat bij aankomst aan het nest nog te veel samengestelde suikers (sacherose) en water. Dit noemen we onrijpe honing.

Een haalbij kan bijna zoveel nectar vervoeren als haar eigen gewicht. Naargelang de vliegafstand tot het nest zal de haalbij zelf wat voorraad gebruiken om thuis te geraken. Eens terug in het volk geeft de haalbij de nectar door aan de ‘huisbij’, die het dan weer doorgeeft aan een andere bij… telkenmale wordt het goedje gemengd met enzymen om het uiteindelijk uit te spugen in een cel van een raat. De aangevoerde nectar bevat echter nog teveel vocht. Tijden het rijpingsproces zal het indikken. Dit gebeurt via 2 behandelingen. De eerste fase gebeurt via de mond en het lichaam van de bij zelf en zal het waterpercentage laten dalen tot 40 à 50 %. De 2de fase gebeurt in de honingcel. Als deze voor 1/4de gevuld is zorgen de bijen ervoor dat het contact met de lucht optimaal is zodat er na een 2tal dagen een suikerconcentratie van 80 % bereikt wordt. Zijn de cellen voller dan duurt het wat langer. De bijen zorgen in deze fase voor de nodige ventilatie door aan het vlieggat te gaan ventileren met hun vleugels.

Als de honing rijp is verplaatsen de bijen het goedje nogmaals naar honingcellen en verzegelen ze deze cellen met zegelwas. Als de honing verzegelt is wil het dus zeggen dat de honing klaar is met de perfecte consistentie van suikers en water nl 20% water en bijna 80 % suikers. De rest zijn mineralen, enzymen, organische zuren, vitaminen, aromatische stoffen en wat eiwitten.
De enzymen en de suikers zorgen voor de conservatie van de honing en bieden bescherming tegen schimmels en bacteriën.

De kwaliteit van onze honing hangt dus van heel veel factoren af : het waterpercentage, de omstandigheden in de bijenkast, de luchtvochtigheid, de beschikbare ruimte voor opslag in de kast, nectar of honingdauw enz… Wij imkers hebben dus weinig of geen invloed op het eindproduct. Het is een geschenk van de natuur en we moeten er zorgzaam mee omgaan !

Kijken we naar de verschillende honingsoorten dan merken we al snel hoeveel variëteiten er wel zijn. Komt de grondstof (nectar) van 1 bepaalde soort bloem (monofloraal) of zijn er meerdere drachtbronnen. Vroege honing (lente) is niet hetzelfde als de late honing. Bladhoning is nog iets anders en binnen de bladhoning heeft men nog verschillende soorten.  

Dit resulteert in een prachtig palet van honingkleuren en smaken (zie foto)

Hoe oogsten we onze honing?

Bees-build oogst de honing in de lente en in de vroege zomer. Sommige jaren is er weinig lentehoning en laat we het voor de bijen. We oogsten dan pas begin juli. De honing die binnenkomt na de laatste slingerbeurt is voor de bijen. Zo kunnen ze grotendeels op eigen honing overwinteren. In augustus zullen we soms wat bijvoederen maar dat doen we meer om de koningin te prikkelen zodat ze wat langer aan de leg blijft. In lier hebben we vrij veel balsemien aan de Nete en dankzij deze uitstekende drachtbloem komen onze bijen de winter door.

We slingeren de honing en filteren 1x door een dubbele filter (zie foto’s). De honing laten we vervolgens drie dagen rusten. Op de honing komt een schuimlaag te staan met wasdeeltjes. De honing is aan het klaren. We halen de schuimlaag eraf maar gooien die niet weg, we gooien niets weg 😉. Wij gebruiken het schuim in de keuken om lekker te koken 😊

Vervolgens gaan we gedurende een paar dagen de honing roeren. Dit doen we om de verschillende suikers te mengen. Glucose en dextrose gaan kristalliseren. Maar door te roeren mengen we de suikers en gaat de honing minder snel hard worden. Dat kristalliseren kunnen we echter niet vermijden. Goede onbewerkte honing zal altijd kristalliseren.

Bees-build imker te Lier

Na die paar dagen roeren kan het in potten. Maar gezien we onze honing niet bewerken zal de kristallisatie terug op gang komen. Door je pot even au bain-marie op te warmen (nooit boven de 40 graden) wordt de honing terug vloeibaar.

Wil je crèmehoning (smeerbaar) dan roeren we langer en enten we de honing met andere crèmehoning, zodat het geheel lekker smeuïg is. Dit wordt vaak gedaan met koolzaadhoning.

Nog wat leuke weetjes over honing :

Werksters bezoeken tot 1000 bloemen per vlucht. Meestal binnen een straal van 2 km.
Tot 40 mg nectar kunnen ze vervoeren.
Honing is goed voor : de spijsvertering, tegen verkoudheden, het verzorgen van brandwonden. Sommige honing zoals manukahoning heeft een hele hoge antibacteriële werking.
Honing is zalig voor in de keuken.
Van honing kan je ook wijn maken, mede.
Honing werd al geoogst 10.000 jaar geleden, de oudste rotstekening vinden we in Spanje waar we een man zien honing stelen omringd door bijen.
Vikingen, Egyptenaren, Grieken en Romeinen, door de eeuwen heen, werd er honing geoogst en gebruikt. 

Dossier Klimaat

Dossier De solitaire bij


    Bees-Build

Contactgegevens

Schollebeekstraat 40
2500 Lier

+32 (0)491/08 09 73

Openingsuren : op afspraak

      Nieuwsbrief

© Copyright 2020 - M-webdesign - All Rights Reserved